Posts

Toyotomi Hideyoshi (1536 - 1598)

ဒ႑ာရီထဲက ပုံျပင္ တစ္ပုဒ္ သို႕မဟုတ္ Hideyoshi ၏ ငယ္ဘဝ Toyotomi Hideyoshi ဟာ သာမန္ လယ္သမား မ်ိဳး႐ိုးကေန ဆင္းသက္လာတဲ့ သူလို႕ဆိုပါတယ္။ 1570 မတိုင္ခင္အထိ သူ႕အေၾကာင္းဟာ သမိုင္းမွတ္တမ္းမွာ မရွိခဲ့ပါဘူး။ ပါးစပ္ရာဇဝင္ေတြအရကေတာ့ သူဟာ Owari ျပည္နယ္ Nakamura ရြာမွာ ေမြးဖြားခဲ့ျပီး Yaemon ဆိုတဲ့ လယ္သမားတစ္ဦးရဲ့ သား ျဖစ္တယ္လို႕ဆိုပါတယ္။ သူ႕ရဲ့ ငယ္နာမည္ကေတာ့ Hiyoshimaru ျဖစ္ျပီး ငယ္စဥ္က ဘုံေက်ာင္းကို အပို႕ခံခဲ့ရပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ Kinoshita Tōkichirō ဆိုတဲ့ နာမည္ေျပာင္းခဲ့ျပီး Imagawa Yoshimoto ဆီမွာ အလုပ္ လုပ္ခဲ့တယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။ 1557 ေလာက္မွာ Owari ျပည္နယ္ကို ျပန္လာျပီး Oda ဆီမွာ သာမန္စစ္သားဘဝကေန စခဲ့ပါတယ္။ သူဟာ 1560 မွာ Okehazama တိုက္ပြဲမွာ ပါခဲ့တယ္လို႕ ဆိုၾကျပီး 1564 မွာ Mino ရဲ့ စစ္သူၾကီးေတြကို လာဘ္ထိုးျပီး Oda ဘက္ပါေအာင္ လုပ္ေပးႏိုင္ခဲ့ျပီး Kinoshita Hideyoshi ဆိုတဲ့ နာမည္နဲ႕ လူသိမ်ားလာခဲ့တယ္။ 1573 မွာေတာ့ Hideyoshi ဟာ Oda ရဲ့ နာမည္ၾကီး စစ္သူၾကီး ႏွစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ Niwa Nagahide နဲ႕ Shibata Katsuie တို႕ရဲ့ နာမည္ကို ယူျပီး Hashiba Hideyoshi ဆိုျပီး နာမည္ေျပာင္းခဲ့ပါတယ္။ အဲ့အခ်ိန္ေလာက္မွ...

ဂ်ပန္ရာဇဝင္ - Muromachi ေခတ္ (1333 - 1573)

1333 မွာ Kamakura အစိုးရကို ျဖဳတ္ခ်ျပီးေနာက္ ဧကရာဇ္ Go-Daigo ဟာ တိုင္းျပည္ရဲ့ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကို ရလာခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ Go-Daigo ဟာ အရည္အခ်င္းမရွိတဲ့ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦး ျဖစ္တဲ့အတြက္ သူ႕ရဲ့ အာဏာက တာရွည္မခံခဲ့ပါဘူး။ Kamakura အစိုးရကို တိုက္တုန္းက ဘုရင့္ဘက္က ပါဝင္ခဲ့တဲ့ နယ္စား Ashikaga Takauji ဟာ ပုန္ကန္ခဲ့ျပီး 1336 မွာ ျမိဳ႕ေတာ္ Tokyo ကို သိမ္းႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ဘုရင္ Go-Daigo ဟာ Tokyo ေတာင္ပိုင္းျဖစ္တဲ့ Yoshino အရပ္ကို ေျပးသြားျပီး အဲ့မွာ ေတာင္ဘက္နန္းတြင္း တည္ေထာင္ခဲ့ပါတယ္။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပဲ Takauji ဟာ Kyoto မွာ ရုပ္ေသးဘုရင္တစ္ပါးကို တင္ေျမာက္ခဲ့ပါတယ္။ 1338 မွာေတာ့ Takauji ဟာ Shogun ရာထူးကို ရလာခဲ့ျပီး Kyoto မွာ အစိုးရအဖြဲ႕ ဖြဲ႕စည္းခဲ့ပါတယ္။ အစိုးရအေဆာက္အဦးေတြ တည္ရွိခဲ့တဲ့ Muromachi ရပ္ကြက္ကို အစြဲျပဳျပီးေတာ့ ဒီေခတ္ကို Muromachi ေခတ္လို႕ ေခၚခဲ့ၾကပါတယ္။ Ashikaga ေတြဟာ Shogun ျဖစ္လာခဲ့ေပမယ့္လည္း တိုင္းျပည္မွာ ဘုရင္က ေတာင္ဘုရင္နဲ႕ ေျမာက္ဘုရင္ဆိုျပီး ႏွစ္ပါးျဖစ္ေနခဲ့ ျပီး အုပ္စုႏွစ္စု ကြဲေနခဲ့ပါတယ္။ "ဗုံလုံတစ္လွည့္၊ ငါးပ်ံတစ္လွည့္" ဆိုသလိုပဲ အဲ့ႏွစ္ဖြဲ႕ဟာ အရွုံးအႏိုင္မကြဲခဲ့ၾကပဲ ႏွစ္င...

ဂ်ပန္ရာဇဝင္ - Kamakura ေခတ္

Image
  သကၠရာဇ္ 1185 မွာ Minamoto Yoritomo ဟာ Gempei စစ္ပြဲရဲ့ ေနာက္ဆုံး တိုက္ပြဲျဖစ္တဲ့ Dan-no-ura ဆိုတဲ့ ေရေၾကာင္းတိုက္ပြဲမွာ ျပိဳင္ဖက္ျဖစ္တဲ့ Taira clan ကို အျမစ္ျပတ္ေခ်မႈန္းႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ အဲ့ေနာက္ 1192 မွာေတာ့ ဧကရာဇ္ဟာ Minamoto ကို "Seii Tai-Shogun" ဆိုတဲ့ ဘြဲ့ကို ခ်ီးျမႇင့္ခဲ့တဲ့အတြက္ သူဟာ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံရဲ့ ပထမဆုံးေသာ Shogun ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ Minamoto ဟာ Kwanto ျပည္နယ္ Kamakura ျမိဳ႕မွာ အေျခခ်ျပီး အရပ္ရပ္က daimyo ေတြကို အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ပါတယ္။ Minamoto ဟာ Hojo မိသားစုက Hojo Masako ဆိုတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြနဲ႕ လက္ထပ္ခဲ့ပါတယ္။ Minamoto ေသဆုံးျပီးေနာက္မွာေတာ့ Hojo clan က ဂ်ပန္ႏိုင္ငံရဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို စီမံခဲ့ပါတယ္။ Hojo ေတြ အုပ္ခ်ဳပ္ေနတဲ့ အခ်ိန္ဟာ အာရွမွာ မြန္ဂိုေတြ အင္အားၾကီးလာတဲ့ အခ်ိန္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ တိုက္တိုင္းေအာင္ျဖစ္ေနတဲ့ မြန္ဂိုေတြဟာ တရုတ္ျပည္နဲ႕ ကိုရီးယားကို သိမ္းျပီးေနာက္မွာေတာ့ ဂ်ပန္ကိုပါ သိမ္းဖို႕ ၾကံလာခဲ့ပါတယ္။ မြန္ဂိုဘုရင္ ကူဗလိုင္ခန္ (Kublai Khan) ဟာ သေဘၤာေပါင္းမ်ားစြာေဆာက္ေစခဲ့ျပီး စစ္တိုက္ဖို႕ ျပင္ဆင္ေနခဲ့ပါတယ္။ 1274 မွာေတာ့ မြန္ဂိုေတြဟာ ၾကီးမားတဲ့ ေရတပ္နဲ႕ ဂ်ပန္ကို ဝင္...

ဂ်ပန္ရာဇဝင္ - Asuka ေခတ္၊ Nara ေခတ္ ႏွင့္ Heian ေခတ္

Image
Asuka ေခတ္ (AD 538 - AD 710) AD 538 မွာ ကိုရီးယားကတစ္ဆင့္ ဗုဒၶဘာသာ ဝင္ေရာက္လာခဲ့ျပီး အုပ္ခ်ဳပ္သူ လူတန္းစားေတြဟာ ဗုဒၶဘာသာအျဖစ္ ခံယူခဲ့ၾကတယ္။ ဒါ့အျပင္ ကြန္ျဖဴးရွပ္ဝါဒနဲ႕ တာအိုဝါဒေတြပါ ျပန္႕ႏွံ႕လာခဲ့တယ္။ ေနာက္ျပီး တရုတ္စာေပလဲ ျပန္႕ပြားလာခဲ့ပါတယ္။ သကၠရာဇ္ 593 မွာ Sujun ဘုရင္ လုပ္ၾကံခံရျပီး သူ႕ရဲ့ တူမျဖစ္တဲ့ Suiko ဟာ ဘုရင္မ ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ 594 မွာ မင္းသား Shotoku ဟာ အုပ္ခ်ဳပ္မႈယႏၱရားမွာ အာဏာအတန္အသင့္ရလာခဲ့ပါတယ္။ Shotoku ဟာ တရုတ္ယဥ္ေက်းမႉကို ႏွစ္သက္ခဲ့တဲ့သူ ျဖစ္တဲ့ အတြက္ 604 မွာ တရုတ္ျပည္ အုပ္ခ်ဳပ္မႈကို အတုယူျပီး Taika ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ခဲ့ပါတယ္။   Taika ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး Taika ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးတြင္ ပါဝင္တဲ့ အခ်က္ေတြက ေအာက္ပါအတိုင္း ျဖစ္ပါတယ္။ - နယ္စားမ်ား ထားရွိ၍ အုပ္ခ်ဳပ္ေစေသာ္လည္း ဘုရင့္၏ ဆႏၵအတိုင္းသာ အုပ္ခ်ဳပ္ရမည္။ - တိုင္း၊ ခ႐ိုင္ ၊ ျမိဳ႕ ခြဲ၍ ဗ်ဴရိုကေရစီ စနစ္အတိုင္း အုပ္ခ်ဳပ္သည္။ - စစ္ဘက္ႏွင့္ ျမိဳ႕ျပဆိုင္ရာကို ခြဲျခားထားသည္။ - အရာရွိစာေမးပြဲမ်ား ေျဖဆိုေစျပီး မင္းမႈထမ္းမ်ား ခန္႕အပ္သည္။ - လယ္ယာမ်ားကို ႏိုင္ငံပိုင္လုပ္ျပီး လယ္သမားမ်ားကို ေဝငွသည္။ N...

ဂ်ပန္ရာဇဝင္ - ေရွးေခတ္ဂ်ပန္ျပည္

Image
ဂ်ပန္ႏိုင္ငံဟာ တရုတ္ျပည္ရဲ့ အေ႕ရွေျမာက္ဘက္ ပစိဖိတ္သမုဒၵရာအတြင္းမွာ တည္ရွိျပီး ကြၽန္းၾကီးကြၽန္းငယ္ေပါင္း သံုးေထာင္ေက်ာ္ပါဝင္ျပီးေတာ့ ေျမာက္မွ ေတာင္ကို မိုင္ေပါင္း ၂၅၀၀ ရွည္လ်ားပါတယ္။ ကြၽန္းေတြအနက္က ထင္ရွားတဲ့ ကြၽန္းေတြကေတာ့ Hokkaido ၊ Honshu ၊ Shikoku နဲ႕ Kyushu တို႕ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဂ်ပန္ကြၽန္းေတြေပၚမွာ တိုင္းရင္းသားေတြ အမ်ားအျပား ေနထိုင္ၾကျပီး ေရွးအက်ဆုံး တိုင္းရင္းသားေတြဟာ Ainu လို႕ ေခၚတဲ့ တိုင္းရင္းသားေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းေရာက္လာတဲ့ လူမ်ိဳးစုေတြက Ainu လူမ်ိဳးေတြကို တိုက္ထုတ္လိုက္တဲ့ အတြက္ ယခုအခ်ိန္မွာ အဲ့ Ainu လူမ်ိဳးေတြကို Hokkaido ကြၽန္းမွာသာ ေတြ႕ႏိုင္ေတာ့တယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။ တျခားလူမ်ိဳးေတြကေတာ့ ကိုရီးယားကို ျဖတ္ျပီး ဂ်ပန္ကို ေရာက္လာတဲ့ ဆိုက္ေဘးရီးယား (Siberia) က လူေတြ၊ တရုတ္၊ မန္ခ်ဴ း၊ ကိုရီးယား လူမ်ိဳးေတြ အျပင္ ေတာင္ဘက္ ပင္လယ္ကမ္းကေန ေရာက္လာတဲ့ "မေလး" အႏြယ္ဝင္ လူမ်ိဳးေတြလဲ ရွိပါတယ္။ အဲ့ လူမ်ိဳးစုေတြ ေပါင္းစပ္ေရာေႏွာျပီးေတာ့ ဂ်ပန္လူမ်ိဳးဆိုတာ ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ Jomon ေခတ္ (13 000 BC - 300 BC) ဒီေခတ္ဟာ ဂ်ပန္သမိုင္းရဲ့ ေရွးအက်ဆုံး ေခတ္ ျဖစ္ပါတယ္ျပီး လူေတြဟာ င...

Musashi Miyamoto

Image
Samurai အေၾကာင္းေတြ ၊ ဂ်ပန္ရဲ့ ဓားသိုင္းပညာရပ္အေၾကာင္းေတြ ေဖာ္ျပၾကရာမွာ Musashi Miyamoto ဆိုတဲ့ နာမည္ကို ေတြ႕ဖူး ျမင္ဖူး ၾကားဖူးၾကမွာပါ။ Musashi Miyamoto ဟာ အရပ္တကာ လွည့္လည္ေနခဲ့တဲ့ ronin တစ္ဦးျဖစ္တဲ့အျပင္ Hyo-ho Niten Ichi-ryu ဆိုတဲ့ ဓားႏွစ္လက္ သုံးတဲ့ ပညာကို တီထြင္ခဲ့ျပီး စစ္ေရးဗ်ဴဟာ နဲ႕ အေတြးအေခၚေတြ ပါတဲ့ "The Book of Five Rings - Go Rin no Sho" ဆိုတဲ့ စာအုပ္ကိုလဲ ေရးသားခဲ့ပါတယ္။ သူ႕ကို Shinmen Takezō; Miyamoto Bennosuke; Niten Dōraku နဲ႕; Shinmen Musashi no Kami Fujiwara no Genshin စတဲ့ အျခားအျခားေသာ နာမည္ေတြနဲ႕လဲ သိၾကပါတယ္။ Musashi Miyamoto ရဲ့ အေၾကာင္းေတြကေတာ့ တကယ့္ ျဖစ္ရပ္ေတြအျပင္ ယုံတမ္းပုံျပင္ေတြပါ ေရာယွက္ေနပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူ႕အေၾကာင္းနဲ႕ပတ္သတ္ျပီး အထင္ရွားဆုံးနဲ႕ လူသိအမ်ားဆုံး အေၾကာင္းအရာေတြကေတာ့ ေအာက္ပါအတိုင္း ျဖစ္ပါတယ္။ Musashi Miyamoto ဟာ 1584 မွာ Harima ျပည္နယ္မွာ ေမြးဖြားခဲ့ပါတယ္။ အသက္ခုနစ္ႏွစ္ အရြယ္မွာ သူ႕ဦးေလး ရွိတဲ့ Shoreian ဆိုတဲ့ ဘုန္းေတာ္ၾကီးေက်ာင္းမွာ ေနခဲ့ျပီး အဲ့မွာပဲ စာေပ အေရးအဖတ္ ေလ့လာခဲ့ပါတယ္။ သူဟာ ဓားသိုင္းပညာကို သူ႕အေဖဆီကေသာ္လည္းေကာင္...

Yokai ပုံျပင္မ်ား (၁၀)

Image
ပထမဆုံး ေျပာခ်င္တာကေတာ့ ဟိုးအစကေန အခုထိ ေရးလာခဲ့တာေတြကို ဖတ္႐ႉေပးတဲ့သူေတြကို ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ :D ေနာင္မွာ အခြင့္အခါသင့္ရင္ yokai အေၾကာင္းေတြကို ေရးေကာင္းေရးအံုးမွာျဖစ္ေပမယ္႔ ေလာေလာဆယ္မွာေတာ့ ဒီမွာ Nurarihyon အေၾကာင္းနဲ႕ပဲ နိဂုံးခ်ဳပ္ထားပါရေစ။ Nurarihyon ကို yokai ေတြရဲ့ အၾကီးအကဲ ၊ Yokai ေပါင္း တစ္ရာ (သို႕) Hyakki Yagyō ရဲ့ေခါင္းေဆာင္၊ ဒါမွမဟုတ္ ေကာင္းကင္နဲ႕ ေျမၾကီးမွာရွိတဲ့ ဝိညာဥ္ေတြရဲ့ အရွင္သခင္ စသည္ျဖင့္ ေခၚေဝၚၾကပါတယ္။ Nurarihyon ဟာ Seto ပင္လယ္ထဲမွာ က်က္စားခဲ့တဲ့ ပင္လယ္ေနသတၱဝါတစ္မ်ိဳးကေန အေျခခံျပီး ျဖစ္ေပၚလာတယ္လို႕ ဆိုၾကပါတယ္။ Nurarihyon ရဲ့ အဓိပၸာယ္ Nurarihyon ကို hiragana နဲ႕ပဲ ぬらりひょん ဆိုျပီး ေပါင္းၾကပါတယ္။ အဲ့ဒါက ဘာမွ ေရေရရာရာ အဓိပၸာယ္မရွိပါဘူး။ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ kanji နဲ႕ 滑 (namera; slippery; ေခ်ာတယ္၊ ေခ်ာ္တယ္) ဆိုတဲ့ စာလုံးနဲ႕ 瓢 (hyo; gourd; ဘူးသီး) ဆိုတဲ့ စာလုံးႏွစ္ခုကို ေပါင္းျပီး ေရးၾကပါတယ္။  “Hyon” က "ပင္လယ္ေပၚမွာ ေပါေလာ ေပၚေနတယ္"  ဆိုတဲ့ တျခား အဓိပၸာယ္လဲရွိပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္လဲ "Hyon" ဘူးသီး ဆိုတာဟာ Nurarihyon ရဲ့ ထူးျခားတဲ့ ေခါင္းပုံစံကို တင္စားျ...